Cart
Continue shopping
Go to cart

Hội Trường Không Để Ai Ở Ngoài Cuộc (Giải pháp hỗ trợ nghe cho người khiếm thính và phân phối âm thanh không dây)

Một người nghe được âm lượng chưa chắc đã nghe rõ chữ. Với người dùng máy trợ thính, khoảng cách giữa hai điều đó quyết định họ còn tham gia cuộc họp hay chỉ ngồi đó.

Một đại biểu lớn tuổi đeo máy trợ thính ngồi ở hàng giữa. Loa trong hội trường đủ to, ông nghe thấy có người đang nói. Nhưng máy trợ thính của ông khuếch đại mọi thứ chiếc micro nhỏ xíu sau tai thu được: tiếng vọng của căn phòng, tiếng điều hòa, tiếng người bên cạnh lật giấy, tiếng xì xào hàng ghế sau. Giọng người phát biểu chìm vào giữa.

Ông không phàn nàn. Ông chỉ thôi giơ tay phát biểu, và đến phần biểu quyết thì nhìn người bên cạnh trước khi bấm nút.

Không ai trong phòng nhận ra điều đó, vì một người không nghe rõ trông y hệt một người đang lắng nghe.

Vì sao loa to hơn không giải quyết được

Phản xạ tự nhiên là tăng âm lượng. Nhưng máy trợ thính đã khuếch đại sẵn rồi. Tăng loa chỉ làm to cả tiếng nói lẫn tiếng vọng và tiếng ồn theo cùng một tỷ lệ, trong khi thứ người khiếm thính cần là tỷ lệ giữa tiếng nói và mọi thứ còn lại. Người nghe bình thường có thể bù bằng khả năng tập trung của não. Người suy giảm thính lực mất phần lớn khả năng đó.

Cách duy nhất để cải thiện tỷ lệ này là đưa tiếng nói đi thẳng từ micro vào tai người nghe, bỏ qua không khí của căn phòng. Có ba công nghệ làm được việc đó, mỗi loại hợp với một kiểu không gian.

Vòng từ trường: không cần thiết bị nào trên tay người nghe

Một vòng dây được đi ngầm dưới sàn hoặc quanh khu ghế ngồi, nối với một bộ khuếch đại riêng. Dòng điện mang tín hiệu tiếng nói tạo ra từ trường trong khu vực đó. Nhiều máy trợ thính và ốc tai điện tử có một cuộn cảm nhỏ bên trong, bật bằng chế độ T. Ở chế độ này, máy nhận thẳng tín hiệu từ trường, gần như không còn tiếng vọng hay tiếng ồn của phòng.

Ưu điểm lớn nhất là người nghe không phải đi mượn hay đeo thêm thiết bị gì. Họ bước vào, bật chế độ T, và nghe. Không ai biết họ đang dùng hỗ trợ.

Phần khó nằm ở kỹ thuật lắp đặt. Tiêu chuẩn IEC 60118-4 quy định cường độ từ trường, độ đều trên khắp khu nghe và dải tần cần đạt. Cốt thép trong sàn bê tông làm suy hao từ trường, nên phải khảo sát kết cấu trước khi thiết kế. Từ trường cũng tràn ra ngoài khu nghe, có khi sang cả phòng bên. Với phòng họp cần bảo mật, phải dùng kiểu đi dây nhiều vòng lệch pha để giữ từ trường trong phạm vi phòng.

Hồng ngoại: tín hiệu không đi xuyên tường

Tín hiệu âm thanh được phát dưới dạng ánh sáng hồng ngoại từ các bộ phát gắn trên tường hoặc trần. Người nghe đeo máy thu nhỏ với tai nghe, hoặc với dây quàng cổ nếu đang dùng máy trợ thính có chế độ T.

Ánh sáng không đi xuyên tường, nên không ai đứng ngoài hành lang nghe lén được. Đây là lý do hồng ngoại được chọn cho phòng họp có nội dung cần giữ kín. Một hệ hồng ngoại cũng mang được nhiều kênh cùng lúc, nên là hạ tầng chung với hệ phiên dịch đa ngôn ngữ: cùng một bộ phát, người nghe chọn kênh tiếng gốc được làm rõ, hoặc kênh tiếng Anh, tiếng Pháp.

Điểm cần lưu ý là nắng gắt chiếu qua cửa kính lớn có thể gây nhiễu. Vị trí bộ phát phải tính theo hướng cửa sổ và giờ họp thường dùng.

Phát không dây tới điện thoại và tai nghe: công nghệ của giai đoạn tới

Thế hệ Bluetooth mới cho phép một bộ phát truyền âm thanh tới số lượng không giới hạn thiết bị nghe trong phạm vi phủ sóng. Tiêu chuẩn này mang tên Auracast. Người nghe dùng chính điện thoại, tai nghe không dây hoặc máy trợ thính đời mới của mình, chọn kênh giống như chọn mạng wifi.

Hướng đi này rất triển vọng vì xóa bỏ chuyện mượn trả máy thu. Nhưng hiện tại vẫn là giai đoạn chuyển tiếp: không phải máy trợ thính và điện thoại nào cũng hỗ trợ, và sóng vô tuyến đi xuyên tường nên không dùng cho nội dung cần giữ kín. Hợp lý nhất lúc này là chạy song song với vòng từ trường hoặc hồng ngoại, chưa thay thế hẳn.

Chọn công nghệ theo không gian

Hội trường lớn đón công chúng hợp với vòng từ trường ở một khu ghế ưu tiên, cộng phát không dây cho người dùng điện thoại. Phòng họp có nội dung mật dùng hồng ngoại. Phòng họp có phiên dịch dùng hồng ngoại nhiều kênh cho cả hai mục đích. Quầy giao dịch, quầy tiếp dân, quầy thuốc dùng vòng từ trường loại nhỏ cho một vị trí, phạm vi chỉ vừa một người ngồi đối diện, đi kèm hệ quản lý hàng đợi để người nghe kém không bỏ lỡ lượt gọi số.

Người suy giảm thính lực nặng, không dùng được máy trợ thính, cần một kênh khác hẳn: phụ đề trực tiếp chạy trên màn hình hội trường hoặc trên máy tính bảng của họ.

Tín hiệu đưa vào phải là tín hiệu sạch nhất

Mọi công nghệ hỗ trợ nghe chỉ chuyển tiếp những gì nó nhận được. Nếu lấy tín hiệu từ ngõ ra loa, người dùng nhận đúng thứ âm thanh đã được chỉnh cho căn phòng. Tín hiệu đúng là một bản phối riêng lấy trực tiếp từ các micro, làm sạch và cân bằng cho tai người nghe kém, được bộ điều khiển trung tâm tự bật khi phiên họp bắt đầu.

Chất lượng của bản phối đó bắt đầu từ micro. Kỹ thuật chống hú đa tầng của Bá Hùng cho phép micro thu rõ tiếng nói ở khoảng cách tới 160cm khi hội trường đủ lớn, trần đủ cao, âm học xử lý đúng. Đây là trần kỹ thuật, không phải cấu hình mặc định. Theo định luật nghịch đảo bình phương, đi từ 20cm ra 160cm thì tín hiệu tụt khoảng 18 decibel, tức năng lượng âm chỉ còn một phần sáu mươi tư. Ở phòng họp tiêu chuẩn, biên an toàn rộng hơn giúp micro mở đủ lớn mà không hú, nên tín hiệu đi vào hệ hỗ trợ nghe đã sạch ngay từ nguồn.

Lắp đặt xong mới là nửa chặng đường

Hệ hỗ trợ nghe thất bại phổ biến nhất không phải vì hỏng kỹ thuật, mà vì không ai biết nó tồn tại. Biểu tượng hỗ trợ nghe phải được gắn ở lối vào, ở khu ghế có vòng từ trường, ở quầy có vòng nhỏ. Nhân viên lễ tân biết hướng dẫn khách bật chế độ T. Máy thu hồng ngoại có chỗ mượn trả, được sạc sẵn trước mỗi phiên.

Khi nghiệm thu, cường độ từ trường được đo bằng máy đo chuyên dụng tại nhiều điểm trong khu nghe và nghe thử bằng máy thu có cuộn cảm. Việc đo lặp lại trong các lần bảo trì định kỳ, vì chỉ cần thay một bộ khuếch đại hoặc cải tạo sàn là trường có thể thay đổi.

Ai cần nghĩ tới điều này

Nơi nào người dân, người làm chứng, người bệnh hay người lớn tuổi phải nghe và hiểu đúng điều được nói đều cần tính tới hỗ trợ nghe: phòng xét xử, hội trường và bộ phận một cửa của cơ quan chính quyền, giảng đường đại học, nhà thờ, bảo tàng, quầy giao dịch ngân hàng, quầy tiếp đón và phòng khám ở bệnh viện cùng các giải pháp Health Tech, quầy vé và khu chờ ở sân bay, nhà ga.

Ở Việt Nam, hạng mục này hiếm khi xuất hiện trong hồ sơ thiết kế. Thêm vào ở giai đoạn bản vẽ thì chi phí nhỏ, vì vòng dây đi ngầm dưới lớp hoàn thiện sàn. Thêm vào khi sàn đã lát xong thì phải bóc sàn hoặc chấp nhận đi dây nổi. Phòng họp cần riêng tư với bên ngoài có thể kết hợp hồng ngoại với che âm chủ động.

Bá Hùng nhận hạng mục này theo năm vai: tư vấn kiến trúc từ bản vẽ theo phương pháp làm việc của công ty, cung cấp thiết bị từ các đối tác chuyên ngành tại Anh và Bắc Âu, tích hợp với hệ hội nghị và phiên dịch, bảo hành dài hạn, phản ứng nhanh. Kết quả đo khi nghiệm thu được lưu theo quy trình ISO 9001 duy trì liên tục từ năm 2011.

Một cuộc họp chỉ thật sự công khai khi mọi người ngồi trong phòng đều nghe được điều đang được quyết định.