Phòng thi và một giờ chuẩn cho cả trường

Mỗi phòng một đồng hồ, mỗi đồng hồ một giờ

Đồng hồ treo tường chạy pin, mỗi phòng một chiếc, chỉnh tay vào đầu năm học. Tới giữa học kỳ, chiếc nhanh chiếc chậm, chiếc nào hết pin thì đứng ở một giờ nào đó cho tới khi có người để ý thay. Ngày thi, thí sinh nhìn đồng hồ để chia thời gian làm bài, và hai phòng cạnh nhau có thể đang nhìn hai giờ khác nhau.

Đồng hồ phòng thi nên nhận giờ từ một nguồn chung qua mạng, và đặt ở bức tường thí sinh nhìn thấy khi ngồi làm bài, không phải sau lưng các em hay chỉ trong tầm mắt giám thị.

Thiết bị lấy giờ từ internet, mà mạng camera không ra internet

Thiết bị mạng thường lấy giờ qua giao thức NTP, bản hiện hành là phiên bản 4 (RFC 5905, công bố năm 2010), hoặc bản rút gọn của nó. Mặc định nhà sản xuất cài cho chúng hỏi giờ một máy chủ ngoài internet. Nhưng mạng camera và mạng AV nên đi vùng riêng, tách khỏi mạng thiết bị cá nhân và hạn chế đường ra internet, như bài nền móng đã nói về chia vùng mạng. Thiết bị trong vùng đó hỏi giờ ra ngoài mà không ai trả lời, và mỗi cái tự trôi theo đồng hồ bên trong của mình.

Cách làm gọn hơn là một nguồn giờ đặt ngay trong trường. Máy chủ thời gian này lấy giờ từ tín hiệu vệ tinh định vị qua ăng ten trên mái, hoặc từ một nguồn giờ chuẩn bên ngoài qua một đường ra duy nhất được kiểm soát, rồi phát giờ cho mọi thiết bị trong mạng nội bộ. Khi mất tín hiệu vệ tinh vì sét đánh hỏng ăng ten, cáp đứt hay ăng ten bị che, máy chủ phải tự giữ giờ và báo lỗi ngay, không im lặng phát giờ sai. Hồ sơ thiết kế ghi rõ máy chủ giữ giờ được bao lâu và trôi tối đa bao nhiêu trong thời gian đó. Ăng ten trên mái là một đường cáp ngoài trời nữa, nên cũng cần chống sét lan truyền như loa sân trường. Phần này chúng tôi đưa vào hồ sơ thiết kế như một yêu cầu, gồm vị trí ăng ten hoặc đường ra, đường cáp và danh sách thiết bị phải lấy giờ từ nguồn đó.

Một lỗi khác nhỏ hơn mà gặp thường xuyên: thiết bị cài sai múi giờ. Đồng hồ đúng tới từng giây theo giờ quốc tế, nhưng hiển thị lệch bảy tiếng so với giờ Việt Nam, hoặc có thiết bị đúng, có thiết bị sai. Kiểm múi giờ là một dòng trong biên bản nghiệm thu, tốn vài phút mà tránh được một buổi tranh cãi.

Bài thi nghe phát mỗi phòng một kiểu

Trong các kỳ kiểm tra ngoại ngữ của trường, kỳ thi có phần nghe do Sở tổ chức hay kỳ thi chứng chỉ đặt tại trường, bài nghe thường phát bằng loa di động hoặc máy tính của giám thị, mỗi phòng tự bấm. Phòng này bắt đầu sớm hơn phòng kia vài giây, phòng có loa tốt nghe rõ, phòng có quạt trần kêu thì hàng cuối nghe khác hàng đầu.

Phát bài nghe từ một điểm qua hệ phát thanh theo vùng thì mọi phòng thi bắt đầu cùng lúc. Loa đặt trong từng phòng, mức âm tại chỗ ngồi được cân chỉnh theo từng phòng, có nguồn phát dự phòng và có cách biết ngay vùng nào mất tín hiệu, để một chỗ hỏng không làm cả điểm thi phải dừng. Âm thanh trong từng phòng thì theo cách làm ở bài lớp học phổ thông: loa trần chia đều, phòng có xử lý âm, và chúng tôi đề nghị ghi mục tiêu STI từ 0,68 trở lên, tức từ bậc B theo IEC 60268-16:2020, vào hồ sơ thiết kế để đo khi nghiệm thu. Phòng thi nghe dùng tai nghe cho từng thí sinh thì kiểm từng bàn khi nghiệm thu: có tiếng đủ hai bên tai, không ù, không rè, và cùng một mức âm lượng.

Trong giờ thi, hệ phát thanh không phát thông báo thường vào vùng phòng thi, nhưng báo động và lệnh khẩn vẫn tới mọi phòng như mọi vùng khác.

Đưa vào hồ sơ trước kỳ thi đầu tiên

• Một nguồn giờ nội bộ cho cả trường, lấy giờ từ vệ tinh định vị hoặc nguồn chuẩn bên ngoài qua đường được kiểm soát, tự giữ giờ khi mất nguồn và báo lỗi khi mất đồng bộ, có ghi thời gian giữ giờ và mức trôi tối đa; ăng ten có chống sét lan truyền.
• Danh sách thiết bị bắt buộc lấy giờ từ nguồn đó: chuông, hệ phát thanh, đồng hồ lớp và phòng thi, camera, đầu ghi, máy chủ và máy trạm phòng thi.
• Múi giờ và mức lệch của từng thiết bị đo so với nguồn chung và ghi trong biên bản nghiệm thu, gồm cả việc đối chiếu giờ in trên hình camera với giờ của đầu ghi.
• Đồng hồ phòng thi đặt ở chỗ mọi thí sinh nhìn thấy khi ngồi làm bài.
• Phòng thi trên máy có vùng mạng riêng ưu tiên băng thông tới máy chủ thi, máy thi cắm dây, đường dự phòng; nguồn có lọc và lưu điện cho máy trạm, màn hình, bộ chuyển mạch, máy chủ, thử bằng cắt điện thật; yêu cầu hạ tầng của phần mềm thi do đơn vị cung cấp ghi bằng văn bản.
• Bài nghe phát từ một điểm qua hệ phát thanh theo vùng, loa trong từng phòng, có nguồn phát dự phòng và giám sát tín hiệu từng vùng; âm thanh phòng thi đo khi nghiệm thu; vùng phòng thi chặn thông báo thường nhưng vẫn nhận báo động.
• Camera khu vực bảo quản đề, bài thi là hệ riêng làm theo quy chế thi hiện hành, ghi liên tục kể cả khi mất điện lưới nên có lưu điện riêng; giờ của hệ này được đối chiếu với nguồn giờ chung và ghi biên bản trước mỗi kỳ thi. Camera phòng thi, nếu quy chế hoặc nhà trường yêu cầu, lấy giờ cùng nguồn với chuông và máy thi.
• Một vòng kiểm giờ trước mỗi kỳ thi lớn trong lịch bảo trì.

Camera phòng thi ghi hình thí sinh và cán bộ coi thi. Vị trí camera, thời gian lưu bản ghi, ai được xem và trích xuất do nhà trường và hội đồng thi quyết định theo quy chế thi và quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân hiện hành; bản ghi chỉ dùng cho việc tổ chức thi, giải quyết khiếu nại, và cung cấp cho cơ quan có thẩm quyền theo quy định. Phần lớn thí sinh phổ thông chưa đủ mười tám tuổi, nên dữ liệu này cần được giữ thận trọng hơn. Quy chế tổ chức thi do cơ quan quản lý giáo dục ban hành, bài viết chỉ bàn phần hạ tầng mà quy chế đó cần.

Camera cổng và hành lang được bàn ở bài an ninh khuôn viên; những bài còn lại nằm trong trang Giáo dục. Nếu trường hoặc Sở đang chuẩn bị điểm thi cho kỳ thi tới, gửi chúng tôi danh sách thiết bị của các phòng thi để cùng rà xem từng thiết bị đang lấy giờ từ đâu, phòng máy đi mạng nào và lưu điện được bao lâu.