Nền móng cho hệ thống công nghệ khách sạn và khu nghỉ dưỡng: phần khách không nhìn thấy nhưng trả tiền mỗi đêm

Điện cho thiết bị nhạy được tính chung với điện cho đèn

Khách sạn có nhiều tải động lực lớn chạy suốt ngày đêm: máy làm lạnh trung tâm, bơm hồ bơi, quạt hút bếp, thang máy. Mỗi lần các tải này khởi động hay chuyển chế độ, lưới điện nội bộ nhận một xung ngắn. Đèn chiếu sáng thường chịu được. Thiết bị số thì không phải lúc nào cũng chịu được: máy chủ quầy lễ tân phải kết nối lại, bộ xử lý âm thanh khởi động lại. Có khi cả một dãy phòng mất hình truyền hình trong vài chục giây mà không ai biết vì sao.

Lỗi dễ gặp là để phòng kỹ thuật, tủ thiết bị ballroom và tủ mạng tầng lấy điện từ cùng tủ phân phối với tải động lực, không có lớp lọc. Dây tiếp địa của thiết bị điện tử cũng đi chung tuyến, chung thanh cái với tải động lực, không có thanh tiếp địa kỹ thuật riêng nối đẳng thế về điểm chung. Hậu quả nghe được bằng tai: tiếng ù nền ở loa sảnh và loa ballroom. Khách ở phân khúc cao cấp nhận ra tiếng ù đó nhanh hơn nhân viên vận hành.

Ballroom còn một bài toán riêng. Đơn vị tổ chức sự kiện thường mang thiết bị của họ tới và cắm vào ổ điện gần nhất. Nếu công trình không có sẵn điểm cấp nguồn sự kiện, ổ gần nhất có khi nằm chung mạch với quầy buffet nóng.

Lưu điện và lọc nguồn giải hai bài toán khác nhau. Bộ lưu điện giữ cho thiết bị không tắt khi mất điện hay khi chuyển sang máy phát. Lọc nguồn giữ cho dạng điện đi vào thiết bị sạch trong lúc điện vẫn đang có. Phòng kỹ thuật cần cả hai, và cần thêm một thứ tự khởi động lại sau mỗi lần chuyển nguồn, để thiết bị lõi lên trước thiết bị đầu cuối. Cách Bá Hùng tiếp cận lớp này được trình bày ở trang nguồn sạch và năng lượng.

Nên đưa vào hồ sơ thiết kế:

• Tuyến cấp riêng từ tủ tổng cho phòng kỹ thuật, tủ thiết bị ballroom và tủ mạng tầng, tách khỏi mạch động lực.
• Lớp lọc nguồn và lưu điện tại các tủ phục vụ thiết bị nhạy, thể hiện trên bản vẽ điện chứ không để nhà thầu thiết bị tự bổ sung.
• Thanh tiếp địa kỹ thuật cho thiết bị điện tử, nối đẳng thế về hệ tiếp địa chung của công trình, kèm biện pháp bảo vệ hệ thống điện và điện tử bên trong công trình theo TCVN 9888-4:2013 (tương đương IEC 62305-4:2010).
• Hộp cấp nguồn sự kiện cố định tại ballroom và các phòng chức năng, ghi rõ công suất.
• Kịch bản khởi động lại theo thứ tự sau khi chuyển nguồn máy phát cho các hệ âm thanh, hình ảnh và mạng. Các hệ an toàn sinh mạng giữ nguồn dự phòng riêng theo hồ sơ thiết kế phòng cháy chữa cháy, không nằm trong kịch bản này.

Phòng kỹ thuật bị cắt dần qua mỗi lần sửa mặt bằng

Ở nhiều loại công trình, không riêng khách sạn, phòng kỹ thuật thường là diện tích bị lấy đi đầu tiên mỗi khi chỉnh mặt bằng, vì nó không bán được. Kết quả dễ gặp là tủ mạng tầng nằm trong kho đồ vải không có điều hoà, phòng điều khiển ballroom không nhìn được ra sân khấu, đường cáp tới các villa phải đào lại qua cảnh quan đã hoàn thiện.

Có ba hạng mục gần như không sửa được sau khi kết cấu và trần đã xong: điểm treo chịu tải trên trần ballroom cho loa, đèn và màn hình; ống chờ và hộp âm ở sảnh, nhà hàng, phòng nghỉ; tuyến cáp quang và ống dự phòng giữa các khối nhà, các villa khi khoảng cách vượt giới hạn của cáp đồng. Làm đúng ở bản vẽ, các hạng mục này tốn rất ít. Làm lại sau khi hoàn thiện thì phải đục trần, đào cảnh quan, khoá phòng để sửa, và chi phí đó có khi vượt cả tiền thiết bị.

Vì vậy hồ sơ thiết kế cơ sở nên có diện tích, điều hoà và nguồn riêng cho phòng kỹ thuật chính cùng các tủ tầng; tải trọng và vị trí điểm treo ballroom chốt cùng đơn vị kết cấu; sơ đồ ống chờ và hộp âm duyệt cùng thiết kế nội thất, nhất là khi chủ đầu tư muốn loa âm tường, âm trần hoặc loa tàng hình. Với ballroom, những yêu cầu này đi cùng thiết kế âm thanh chuyên nghiệp cho sự kiện.

Mỗi hệ chạy theo một đồng hồ riêng

Một vị khách khiếu nại không vào được phòng lúc nửa đêm. Ban quản lý mở nhật ký khoá từ, bản ghi camera hành lang và lịch sử trên PMS, rồi thấy các mốc giờ lệch nhau vài phút. Khi các hệ không dùng chung một nguồn thời gian, nhật ký mất giá trị đúng lúc cần nó nhất, chẳng hạn khi phải trả lời một khiếu nại hay đối chiếu một khoản thanh toán.

Cách chữa rẻ nếu làm từ đầu: một máy chủ thời gian nội bộ, mọi hệ đồng bộ về đó theo NTP phiên bản 4 (RFC 5905, 2010), và yêu cầu này được ghi vào chỉ dẫn kỹ thuật của từng gói thầu chứ không để mỗi hãng tự cài.

Cùng chỗ này là chuyện dữ liệu của khách. Camera, khoá từ, PMS và wifi đều ghi lại ai đi đâu, lúc nào. Hồ sơ thiết kế nên nói rõ những nơi không đặt camera (phòng nghỉ, phòng thay đồ, khu vệ sinh, phòng trị liệu spa), ai được xem bản ghi, lưu trong bao lâu và xoá theo cách nào. Việc thu thập và xử lý dữ liệu cá nhân của khách thực hiện theo quy định hiện hành về bảo vệ dữ liệu cá nhân; quy trình cụ thể do chủ đầu tư và đơn vị vận hành xây dựng. Camera và kiểm soát ra vào thường thuộc gói thầu an ninh riêng, nên điều cần chốt ở thiết kế là mọi gói cùng theo một nguồn thời gian và một quy định chung về dữ liệu.

Những điều nên có trong hồ sơ thiết kế cơ sở

Nếu chỉ chọn vài điều để chốt ngay từ bản vẽ, đây là những điều khó sửa nhất về sau:

• tuyến điện riêng, lớp lọc nguồn và thanh tiếp địa kỹ thuật nối đẳng thế, tách khỏi tải động lực
• ma trận ranh giới mạng cho tám hệ, có người chịu trách nhiệm cho từng ô
• diện tích phòng kỹ thuật, tủ tầng, điểm treo ballroom, ống chờ và hộp âm, chốt cùng kết cấu và nội thất
• bảng môi trường theo khu cho thiết bị ngoài trời và chống sét lan truyền trên đường tín hiệu
• một nguồn thời gian chung và quy định về dữ liệu của khách
• danh mục bàn giao số đặt vào hồ sơ mời thầu

Các yêu cầu trong bài nêu ở mức thiết kế. Quy chuẩn và quy định pháp luật áp dụng cho từng công trình do đơn vị tư vấn thiết kế và cơ quan có thẩm quyền xác định.

Nếu công trình còn ở bản vẽ, Bá Hùng có thể cùng đơn vị thiết kế rà các điều kiện trên cho phần điện, mạng và không gian kỹ thuật phục vụ âm thanh, hình ảnh. Cách chúng tôi làm việc ở giai đoạn này được trình bày tại trang tư duy kiến trúc giải pháp.