Thị trường Smart Building và Pro AV cao cấp tại Việt Nam: bức tranh mà số liệu xuất khẩu không kể hết

Một hãng nhìn Việt Nam qua báo cáo sẽ thấy các con số: kim ngạch nhập khẩu thiết bị, vốn đầu tư công, số khách sạn đang xây. Những con số đó đúng. Chúng chỉ không trả lời câu hỏi mà một hãng thiết bị cao cấp thật sự cần: ai đang mua, mua vì lý do gì, và chỗ hổng nằm ở đâu.

Con số toàn cầu: vẫn tăng, nhưng chậm lại

Theo báo cáo Industry Outlook and Trends Analysis (IOTA) năm 2025 của AVIXA, doanh thu Pro AV toàn cầu ước đạt 332 tỷ USD trong năm 2025 và được dự báo lên 402 tỷ USD vào năm 2030. Mức tăng bình quân khoảng 3,9% mỗi năm, thấp hơn mức 5,3% mà chính AVIXA dự báo một năm trước đó. Châu Á Thái Bình Dương vẫn là đầu tàu tăng trưởng của ngành, trong đó Ấn Độ nổi lên mạnh nhất khu vực.

Đọc kỹ thì có hai điều. Thị trường tổng không còn tăng nóng, nên hãng nào cũng phải chọn kỹ nơi đặt nguồn lực. Và tăng trưởng đang dịch về những nền kinh tế có nhu cầu xây mới lớn, nơi phần lớn công trình chưa được trang bị đúng mức.

Ở Việt Nam, lực cầu đến từ đâu

Mấy năm gần đây có vài lực đẩy mà báo cáo kim ngạch phản ánh chưa hết.

Từ ngày 1/7/2025, chính quyền địa phương chuyển sang mô hình hai cấp, cả nước còn 34 tỉnh thành. Nhiều trụ sở được hợp nhất, nhiều công trình cấp xã, phường và của lực lượng công an cơ sở cần xây mới hoặc cải tạo. Mỗi công trình như vậy cần phòng họp, hội trường, hệ thống họp trực tuyến, phát thanh, an ninh.

Ngân hàng cạnh tranh bằng trải nghiệm tại chi nhánh và phòng họp hội đồng quản trị. Bệnh viện tuyến trên đầu tư hội trường đào tạo, phòng hội chẩn từ xa. Khách sạn, resort và trung tâm hội nghị phân khúc cao cần âm thanh, hình ảnh, ánh sáng đạt chuẩn của tập đoàn quản lý quốc tế. Doanh nghiệp FDI mang theo tiêu chuẩn kỹ thuật của công ty mẹ và ít chấp nhận thỏa hiệp.

Thêm một lớp yêu cầu mới: Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Thiết bị nghe nhìn bây giờ chạy trên mạng IP như mọi thiết bị khác trong tòa nhà, nên câu hỏi về nguồn gốc phần mềm, khả năng vá lỗi, quyền truy cập từ xa đã ngồi vào bàn duyệt dự án. Chúng tôi bàn kỹ hơn ở mảng hạ tầng và an ninh mạng.

Khoảng trống ít ai gọi tên

Nhu cầu cao cấp tăng nhanh hơn số nhà tích hợp làm chủ được thiết bị cao cấp. Phần lớn thị trường vẫn vận hành theo lối nhập về, lắp lên, xuất hóa đơn, rời đi. Lối làm đó lấp được chỗ trống về số lượng và để lại chỗ trống về chất lượng.

Hậu quả thì quen: thiết bị tốt bị đặt sai chỗ, tính sai công suất, tích hợp vội, bỏ mặc sau bàn giao. Chủ đầu tư thất vọng thường không nhớ tên người lắp. Họ nhớ cái tên in trên thiết bị.

Với hãng, đây chính là chỗ cơ hội nằm. Trong loại công trình có vòng đời mười năm, ai vào đúng từ giai đoạn bản vẽ thường ở lại suốt vòng đời, và rất khó bị thay.

Những lớp rào người ở xa khó tự vượt

Quy chuẩn và hồ sơ kỹ thuật Việt Nam, quy trình đấu thầu, yêu cầu xuất xứ của khối nhà nước: ba lớp này quyết định một sản phẩm có được chấm điểm hay không, trước cả khi bàn tới chất lượng. Phần xuất xứ có những quy định cụ thể mà nhiều hồ sơ mời thầu vẫn viết sai, chúng tôi phân tích trong bài Xuất xứ và tuân thủ. Phần vì sao hãng cần người đại diện hiểu các lớp này từ bên trong nằm ở bài Vì sao một hãng công nghệ G7 cần đối tác bản địa.

Đọc số liệu cho đúng

Số liệu cho biết thị trường lớn cỡ nào và đang dịch về đâu. Nó không cho biết hãng nên đi cùng ai. Với thiết bị cao cấp, câu trả lời cho câu hỏi thứ hai thường quyết định kết quả của câu hỏi thứ nhất.

Thị trường đã có. Thứ còn thiếu là người đủ sức đặt thiết bị tốt vào đúng chỗ và ở lại với nó.

Hãng muốn trao đổi về thị trường Việt Nam có thể bắt đầu từ trang Hợp tác với Bá Hùng.

Nguồn số liệu: AVIXA, Industry Outlook and Trends Analysis (IOTA) 2025, công bố tháng 8/2025, avixa.org/iota.