Nền móng cho hệ thống công nghệ của cơ quan nhà nước: nguồn sạch, mạng, thời gian và những năm sau bàn giao

Rác điện đến từ chính tòa nhà

Mỗi lần thang máy khởi động hay dừng, mỗi lần máy lạnh trung tâm đổi chế độ, mỗi lần tụ bù đóng cắt, mỗi lần một dãy máy chủ bật nguồn, đường dây chung lại nhận một xung điện áp rất ngắn. Từng xung không làm thiết bị hỏng ngay. Chúng làm bộ xử lý âm thanh treo giữa phiên họp, làm bộ mã hóa phát trực tiếp khởi động lại, làm micro hội thảo ù nền mà kỹ thuật viên đi tìm mãi không ra, và bào mòn linh kiện từng chút một cho tới khi một ngày thiết bị chết không rõ lý do.

Nhiễu điện từ là loại thứ hai. Đèn LED chất lượng không đều, biến tần máy lạnh, bộ sạc thiết bị cá nhân, tất cả đẩy nhiễu ngược lên đường nguồn. Ở một hội trường bệnh viện, chúng tôi từng gặp hiện tượng màn hình LED nhiễu hình mỗi khi laptop thuyết trình cắm cùng lúc vào cả hệ màn hình và hệ âm thanh do một nhà thầu khác lắp. Khi cấp nguồn cho hệ âm thanh qua lớp lọc nguồn của hệ màn hình, nhiễu biến mất. Chúng tôi lặp lại thí nghiệm nhiều lần trước mặt phòng công nghệ thông tin và phòng hành chính của bệnh viện. Một hệ thống chỉ an toàn khi lớp nguồn bên dưới được bảo vệ đồng bộ.

Tính tải theo kịch bản đỉnh, không theo thói quen

Một thói quen của thiết kế cơ điện dân dụng là tính tải theo khoảng 70% công suất tối đa. Với hội trường cơ quan nhà nước, cách tính này sai từ gốc. Vào ngày kỳ họp được truyền hình trực tiếp, đèn hội trường bật hết, màn hình LED chạy độ sáng cao, xe truyền hình cắm thêm thiết bị, đúng lúc toàn bộ hệ thống đang ở mức tải cao nhất. Chúng tôi tính tải trên kịch bản đỉnh, cộng dự phòng cho tải phát sinh, và chủ động nâng tiết diện dây cấp nguồn lên một cấp so với kết quả tính. Dây lớn hơn không sụt áp, không nóng khi chạy liên tục, lão hóa chậm hơn. Phần chi phí tăng thêm không đáng kể so với giá trị của hệ thống phía sau.

Với công trình quan trọng, các bộ lọc nguồn được bố trí theo nguyên tắc dự phòng chéo: một bộ có sự cố thì tải được chuyển sang bộ kế bên trong vài phút, ngay giữa sự kiện, mà đại biểu không nhận ra. Tại trung tâm hành chính của một huyện thuộc tỉnh công nghiệp phía Nam, bảy phòng họp được thiết kế theo cách này đã chạy năm năm liền không một sự cố nguồn.

Mạng: hệ nghe nhìn không đi chung đường với máy tính văn phòng

Ngày nay micro hội thảo, loa, camera, màn hình, bộ điều khiển đều nói chuyện với nhau qua mạng. Tín hiệu âm thanh và hình ảnh cần độ trễ thấp, không mất gói, hình và tiếng phải khớp nhau. Nếu chạy chung với mạng văn phòng, đúng lúc cả cơ quan đang tải hồ sơ, tiếng trong phòng họp sẽ giật và hình sẽ đứng.

Mấy nguyên tắc chúng tôi áp dụng cho mọi công trình khối công:

• Mạng nghe nhìn tách riêng khỏi mạng nghiệp vụ và mạng cho khách, hoặc ít nhất là phân vùng riêng trên hạ tầng chung
• Thiết bị chuyển mạch chọn loại được thiết kế cho tín hiệu nghe nhìn, ưu tiên luồng âm thanh và hình ảnh ngay ở tầng hạ tầng
• Xử lý và lưu trữ nội dung nhạy cảm đặt tại chỗ, không đi qua dịch vụ đám mây thương mại
• Ranh giới trách nhiệm giữa đơn vị tích hợp với bộ phận công nghệ thông tin của cơ quan được ghi thành văn bản từ đầu

An ninh mạng ở lớp thiết bị thường bị bỏ quên vì người ta nghĩ đó là việc của tường lửa. Thực tế, nhiều thiết bị nghe nhìn xuất xưởng với mật khẩu mặc định, với những dịch vụ mở sẵn không ai dùng. Đổi toàn bộ mật khẩu mặc định, tắt dịch vụ thừa, cập nhật phần mềm thiết bị theo lịch và giữ danh sách thiết bị nào đang ở phiên bản nào là phần việc của đơn vị tích hợp, phải nằm trong hồ sơ bàn giao. Xem nhóm hạ tầng mạng nghe nhìn, điều khiển và an ninh mạng và danh mục hạ tầng mạng thiết kế riêng cho nghe nhìn.

Những năm sau ngày bàn giao

Hầu hết hồ sơ mời thầu dành rất nhiều trang cho thông số thiết bị và rất ít dòng cho câu hỏi: ai giữ cho hệ thống ở nguyên trạng thái ngày nghiệm thu vào năm thứ ba, năm thứ năm. Bộ phận quản trị của cơ quan hiếm khi có kỹ sư nghe nhìn chuyên trách. Cán bộ được giao phụ trách phòng họp thường kiêm nhiệm và có thể được điều chuyển. Ba điều thường xảy ra nếu không ai tính trước: mật khẩu quản trị chỉ còn nằm trong máy của một người đã nghỉ, giấy phép phần mềm hết hạn mà không ai duyệt gia hạn, và cấu hình bị chỉnh lệch dần qua mỗi lần có người "thử cho to hơn".

Bàn giao đúng nghĩa gồm một bộ hồ sơ số: sơ đồ đấu nối, cấu hình đã khóa của từng thiết bị, danh sách tài khoản quản trị bàn giao chính thức cho cơ quan, danh mục giấy phép kèm ngày hết hạn, hướng dẫn vận hành cho người dùng và cho người quản trị. Sau đó là chăm sóc chủ động:

• Giám sát từ xa trạng thái thiết bị, nguồn, mạng và nhiệt độ tủ kỹ thuật, cảnh báo trước khi hỏng
• Bảo trì định kỳ tại chỗ, vệ sinh, kiểm tra và đo lại các chỉ tiêu đã nghiệm thu
• Kiểm tra toàn bộ hệ thống trước mỗi kỳ họp, đại hội, sự kiện có lãnh đạo Trung ương dự
• Kịch bản ứng cứu dựng sẵn cho từng sự kiện trọng yếu, với thời gian phản hồi được ghi trong hợp đồng

Xem giám sát và quản lý từ xa, dịch vụ chăm sóc chủ động và dịch vụ kỹ thuật.

Đo được thì mới nghiệm thu được

• Tuyến nguồn riêng cho hệ nghe nhìn, có lọc nguồn và lưu điện, được kiểm tra bằng cắt điện lưới thử trong lúc hệ thống đang chạy
• Thời gian lưu điện thực tế của các hệ thống có hệ quả pháp lý như biểu quyết, ghi âm, ghi hình
• Mạng nghe nhìn được phân vùng riêng, không có mật khẩu mặc định nào còn tồn tại trên thiết bị
• Độ lệch giờ giữa các hệ thống so với máy chủ thời gian nội bộ
• Bộ hồ sơ số, tài khoản quản trị và danh mục giấy phép được bàn giao bằng biên bản

Bá Hùng tham gia ở đâu

Chúng tôi đứng ở năm vai: tư vấn kiến trúc giải pháp từ giai đoạn bản vẽ, cung cấp thiết bị từ các đối tác trực tiếp tại G7, Anh và châu Âu, thi công tích hợp, bảo hành bảo trì dài hạn, và ứng cứu nhanh theo kịch bản dựng sẵn. Quy trình vận hành theo ISO 9001 duy trì liên tục từ năm 2011.

Lớp nền này nằm dưới mọi giải pháp khác cho khối chính quyền, từ hội trường kỳ họp, mạng họp trực tuyến, bộ phận một cửa tới trung tâm điều hành và truyền thanh cảnh báo. Xem các giải pháp đó tại trang Cơ quan chính phủ.