Tổng quan - Công nghệ cho công trình Quân đội, Công an và An ninh

Công nghệ cho công trình Quân đội, Công an và An ninh: ba vòng nhiệm vụ và một lớp nền móng

Trụ sở chỉ huy và doanh trại. Trụ sở công an các cấp. Trại giam, trung tâm cai nghiện. Trung tâm huấn luyện, hội trường và nhà truyền thống.

Công trình của khối Quân đội, Công an và An ninh không được đánh giá vào ngày khánh thành. Nó được đánh giá vào ngày xấu nhất: đêm mất điện lưới giữa mùa mưa bão, phút đầu tiên của một sự việc tại cổng, buổi giao ban khẩn mà đầu cầu xa nhất nghe không rõ, hay lúc một đoạn ghi hình phải đưa ra làm chứng cứ và người ta hỏi đồng hồ của nó lệch bao nhiêu giây.

Vào những ngày đó, phần công nghệ chỉ có hai việc không được phép sai. Nó không được ngừng đúng lúc người ta cần nó nhất. Và nó không được để lọt ra ngoài những gì chỉ được nghe, được nhìn, được lưu trong phạm vi cho phép.

Hai việc đó không hiện ra trong bảng danh mục thiết bị. Hai hồ sơ chào thầu có cùng số camera, cùng số micro đại biểu, cùng tổng công suất khuếch đại vẫn cho ra hai công trình khác hẳn nhau khi đi vào vận hành. Ở nơi này, phòng giao ban nghe rõ từng chữ còn ngoài hành lang không nghe được gì. Ở nơi kia thì ngược lại. Chỗ khác nhau nằm ở các quyết định có trước danh mục, và phần lớn các quyết định ấy đã nằm sẵn trên bản vẽ kiến trúc.

Chúng tôi sắp xếp các quyết định đó thành ba vòng, đi từ trong ra ngoài, cộng một lớp nền móng nằm bên dưới cả ba. Vòng trong cùng là nơi ra quyết định. Vòng giữa là ranh giới, nơi người, lời nói và dữ liệu phải dừng đúng chỗ. Vòng ngoài là địa bàn và đơn vị, nơi một mệnh lệnh phải tới được mọi người cùng một lúc. Mỗi vòng có một câu hỏi nghiệm thu riêng. Trả lời được câu hỏi đó thì danh mục thiết bị gần như tự viết ra, và khái toán không vỡ ở giai đoạn hoàn thiện.

Vòng một. Nơi ra quyết định

Câu hỏi nghiệm thu: từ lúc một sự việc được phát hiện tới lúc người chỉ huy nắm đủ tình huống và ra được mệnh lệnh, mất bao lâu, và mệnh lệnh đó có nghe rõ ở đầu cầu xa nhất hay không.

Vòng này gồm phòng họp chỉ huy, phòng giao ban, phòng họp trực tuyến nhiều cấp, trung tâm chỉ huy và phòng trực ban. Ở đây nội dung quan trọng hơn hình thức, và chất lượng được đo bằng thời gian chứ không đo bằng số lượng thiết bị.

Yêu cầu đầu tiên là nghe rõ. Người ngồi cuối bàn phải nghe người phát biểu ở đầu bàn rõ như nhau, kể cả khi người đó nói nhỏ, kể cả khi điều hòa đang chạy. Trong phòng có micro và loa cùng hoạt động, giới hạn kỹ thuật luôn là tiếng hú. Bá Hùng xử lý bài toán này bằng kỹ thuật chống hú đa tầng do chúng tôi tự phát triển, cho phép micro thu tốt ở khoảng cách xa hơn nhiều so với thông lệ. Trong điều kiện tối ưu về kích thước phòng, chiều cao trần và xử lý âm học, khoảng cách thu có thể tới 160cm. Con số đó là trần kỹ thuật chứ không phải cấu hình mặc định. Theo định luật nghịch đảo bình phương, đưa micro từ 20cm ra 160cm là mất 18dB tín hiệu, tương đương phải khuếch đại thêm 64 lần trước khi hệ thống bắt đầu hú. Một phòng giao ban thông thường không cần tới 160cm vẫn hưởng lợi, vì cùng kỹ thuật đó cho biên an toàn rộng hơn hẳn ở khoảng cách bình thường.

Yêu cầu thứ hai là mạng giao ban phải đều. Với họp trực tuyến nhiều cấp, chất lượng của cả mạng lưới bằng chất lượng của điểm cầu yếu nhất. Điểm cầu chính thường được đầu tư kỹ, còn điểm cầu cấp dưới dùng thiết bị lắp ghép qua nhiều đợt mua sắm, mỗi nơi một cấu hình. Khi có sự cố, người ở điểm cầu chính không biết lỗi nằm ở đâu. Cách làm của chúng tôi là chuẩn hóa một bộ cấu hình cho từng cấp, chốt trước đợt mua sắm đầu tiên rồi nhân bản. Về lâu dài cách này rẻ hơn, và đội kỹ thuật của đơn vị tự chẩn đoán được.

Yêu cầu thứ ba thuộc về trung tâm chỉ huy. Màn hình chia theo nhiệm vụ chứ không chia theo diện tích tường: cái gì luôn hiện thì đặt cố định, cái gì chỉ hiện khi có sự việc thì để dành chỗ. Khi có báo động, hình ảnh liên quan, vị trí trên sơ đồ và quy trình xử lý phải hiện ra cùng lúc, thay vì bắt người trực tự đi tìm đúng lúc căng thẳng nhất. Bàn trực bố trí để người trực với tới mọi điều khiển mà không phải rời ghế.

Xem thêm: hội nghị và không gian họp, hệ thống hội thảo, biểu quyết và phiên dịch, hội nghị truyền hình và cộng tác, phòng điều hành và trung tâm chỉ huy, hình ảnh, LED và AV qua IP, màn hình.

Vòng hai. Ranh giới: người, lời nói và dữ liệu phải dừng đúng chỗ

Câu hỏi nghiệm thu: với mỗi người đã ra vào, mỗi câu đã nói trong phòng kín và mỗi bản ghi đã trích xuất, đơn vị có chứng minh được nó đã đi tới đâu và dừng ở đâu hay không.

Ranh giới của người. Công trình nào trong khối này cũng có ít nhất ba vùng khác nhau về mức độ tiếp cận: vùng tiếp xúc với bên ngoài, vùng làm việc nội bộ, vùng nghiệp vụ và bảo mật. Ranh giới giữa ba vùng là quyết định kiến trúc, không phải hạng mục mua sắm. Cửa nào phân quyền theo chức vụ và theo ca trực, cửa nào cần hai người cùng có mặt mới mở, chỗ nào cần buồng đệm để không bao giờ có hai cánh cửa mở cùng lúc. Khách đến liên hệ công tác dừng ở đâu, được cấp nhận diện gì, và hệ thống có tự thu quyền khi họ ra về hay không. Ở trụ sở công an, luồng công dân đến làm thủ tục không được đi lẫn vào khu nghiệp vụ. Camera ở vòng này bám theo ranh giới đã vẽ chứ không rải đều theo diện tích: điểm chuyển vùng, cửa có kiểm soát, lối thoát hiểm, tuyến hàng rào. Ít điểm hơn, nhưng mỗi sự kiện ra vào đều có hình ảnh đối chiếu.

Ranh giới của lời nói. Một cuộc giao ban có nội dung hạn chế mà đứng ngoài hành lang nghe được thì mọi lớp kiểm soát ra vào phía trước đều mất tác dụng. Chống lọt tiếng trước hết là chuyện kết cấu và vật liệu: cửa và khe cửa, vách chạy tới sàn bê tông hay chỉ tới trần giả, ống gió điều hòa xuyên vách, hộp kỹ thuật dùng chung giữa hai phòng. Ở chỗ không can thiệp được kết cấu, âm nền chủ động là lớp bù, làm lời nói lọt ra ngoài mất nghĩa mà người bên trong không khó chịu.

Phòng hỏi cung và phòng ghi lời khai đặt ra hai yêu cầu cùng lúc: không lọt ra ngoài, và ghi lại đủ rõ để dùng được về sau. Phòng nhỏ, tường song song, điều hòa ồn là ba thứ làm bản ghi khó nghe nhất. Khi bản ghi đã lỡ bị nhiễu, vẫn còn một lớp xử lý: công nghệ phục hồi tiếng nói chuyên dùng trong ngành pháp y, tách lời nói khỏi tiếng ồn nền mà không làm biến dạng giọng. Bản đã xử lý luôn là bản sao, bản gốc giữ nguyên để không mất giá trị chứng cứ. Chúng tôi trình diễn lớp xử lý này trực tiếp trên tệp thử của đơn vị trong buổi làm việc, thay cho mô tả trên giấy.

Ranh giới của dữ liệu. Một bản ghi chỉ có giá trị khi trả lời được ba câu hỏi: nó được ghi lúc mấy giờ theo đồng hồ nào, từ lúc ghi tới lúc trích xuất có ai can thiệp được không, và ai đã xem, đã sao chép, đã mang nó ra khỏi hệ thống. Câu thứ nhất cần một nguồn thời gian chung cho toàn công trình. Hai câu sau cần phân quyền theo vai trò, nhật ký thao tác mà chính người thao tác không xóa được, và mạng chia vùng để một thiết bị ngoài cổng bị chiếm quyền cũng không với tới được máy chủ lưu trữ. Các yêu cầu này được trình bày chi tiết ở phần nền móng bên dưới.

Xem thêm: an ninh vật lý tích hợp, giải pháp an toàn và an ninh, quản lý hàng đợi tại khu tiếp dân, âm học và kiểm soát tiếng ồn, vật liệu và giải pháp âm học cho công trình, hạ tầng mạng AV, điều khiển và an ninh mạng.

Vòng ba. Địa bàn và đơn vị: một mệnh lệnh, mọi người cùng nghe

Câu hỏi nghiệm thu: khi có lệnh, mọi khu vực liên quan có nhận được cùng một lúc, đúng nội dung, và đủ rõ để làm theo mà không phải hỏi lại hay không.

Vòng này gồm doanh trại, khu tập kết, thao trường, kho, trại giam, trung tâm cai nghiện, hội trường và nhà truyền thống. Phương tiện chính để truyền mệnh lệnh ở đây là hệ phát thanh phân vùng, và chỉ số quan trọng nhất của nó là độ rõ lời nói chứ không phải công suất. Theo cách đánh giá của bộ tiêu chuẩn EN 54 và ISO 7240-19, đo bằng chỉ số STI theo IEC 60268-16, giá trị trung bình trong vùng phủ cần đạt tối thiểu 0,50 và không điểm nào dưới 0,45. Chỉ số này là thuộc tính của phòng cộng với hệ thống, phần lớn đã bị quyết định trên bản vẽ trước khi thiết bị được mua.

Ở khối này có hai mệnh lệnh ngược chiều nhau: sơ tán, tức đưa người ra ngoài, và phong tỏa hay trú ẩn tại chỗ, tức giữ người ở trong. Nhiều công trình dùng chuông báo cháy để phát cả hai. Sai lầm này chỉ lộ ra khi có sự việc thật: tín hiệu cháy đè lên lệnh trú ẩn và đẩy người ra đúng nơi nguy hiểm. Hai lệnh cần hai kịch bản riêng, hai bản tin riêng và hai quyền kích hoạt riêng. Ở trại giam, nội dung dành cho cán bộ và nội dung dành cho người bị quản lý còn phải phát vào hai vùng khác nhau, kèm liên lạc hai chiều tại các điểm gác.

Ngoài trời, thao trường và sân tập có tiếng ồn nền cao, gió mạnh và khoảng cách lớn. Loa phải chọn theo vùng phủ và hướng, có chống sét trên đường cáp và chống ăn mòn ở vùng ven biển. Trong nhà, hội trường là nơi huấn luyện, hội nghị và văn nghệ dùng chung một phòng, nên cần các cấu hình dựng sẵn chuyển được trong vài phút. Nhà truyền thống là nơi đơn vị kể lịch sử của mình cho cán bộ chiến sĩ và cho khách: âm thanh định hướng tại từng điểm trưng bày để các câu chuyện không chồng tiếng lên nhau, ánh sáng làm hiện vật đẹp lên mà không làm nó hỏng đi.

Xem thêm: an toàn sinh mạng: thông báo, sơ tán, cảnh báo, hệ thống phát thanh công cộng và cảnh báo giọng nói, giải pháp âm thanh chuyên nghiệp, giải pháp âm thanh định hướng, ánh sáng sân khấu và chiếu sáng thông minh, ghế hội trường và phòng họp.

Nền móng. Nguồn điện, đường mạng, thời gian, nguồn gốc thiết bị và người trực sau bàn giao

Câu hỏi nghiệm thu: năm năm sau, khi nhà thầu không còn được tự do ra vào khu vực, hệ thống có còn chạy đúng như ngày bàn giao hay không.

Ba vòng trên đứng được hay không phụ thuộc vào một lớp ít khi xuất hiện trong bản phối cảnh. Mối nguy thường trực với thiết bị ở Việt Nam là chất lượng điện chứ không phải mất điện. Một công trình thường có ít nhất năm loại lưu lượng mạng khác nhau về độ nhạy, và không loại nào nên nằm chung với máy tính văn phòng. Mọi thiết bị có đồng hồ phải lấy giờ từ cùng một nguồn. Giấy chứng nhận xuất xứ mới là điều kiện cần, còn phần mềm của thiết bị do ai phát triển và cập nhật qua kênh nào mới quyết định nó làm gì với dữ liệu. Và vì nhà thầu thường không được kết nối từ xa vào khu vực, khả năng tự vận hành của đơn vị phải được thiết kế như một hạng mục, có khối lượng và có nghiệm thu.

Từng phần, kèm các điều kiện nên đưa vào hồ sơ thiết kế và số hiệu tiêu chuẩn tương ứng, được trình bày trong bài nền móng cho hệ thống công nghệ của cơ quan nhà nước: nguồn sạch, mạng, thời gian và những năm sau bàn giao.

Xem thêm: nguồn sạch và năng lượng, nguồn an toàn, chống sét, lọc nhiễu và lưu điện, hạ tầng mạng thiết kế đặc biệt cho AV, đối tác trực tiếp G7 và châu Âu, dịch vụ AV chăm sóc chủ động, tòa nhà thông minh, không khí và không gian.

Ba điều nên chốt ngay trên bản vẽ

Một, bản đồ ba vùng và số cửa có kiểm soát. Con số này quyết định phần lớn khối lượng hạng mục an ninh. Chốt muộn thì hoặc phải đục lại tường đã hoàn thiện, hoặc phải chấp nhận một ranh giới lỏng hơn thiết kế ban đầu. Bản đồ này cũng là cơ sở để vẽ sơ đồ phân vùng phát thanh và sơ đồ phân vùng mạng.

Hai, âm học và cách âm của phòng họp chỉ huy, phòng giao ban, phòng hỏi cung và hội trường. Hình dạng phòng, chiều cao trần, vật liệu bề mặt, vách chạy tới sàn thật hay không đã quyết định phần lớn chất lượng nghe và mức độ lọt tiếng trước khi có bất kỳ thiết bị nào. Phòng có âm học sai thì thiết bị đắt tiền chỉ bù được một phần, và phần bù đó thường tốn hơn chi phí xử lý đúng từ đầu.

Ba, vị trí phòng kỹ thuật, phòng trực ban và tuyến cáp trục. Đây là thứ rẻ nhất khi còn trên giấy và đắt nhất khi đã đổ bê tông. Phòng kỹ thuật cần hai tuyến cấp điện riêng, điều hòa riêng, tiếp địa riêng và không nằm dưới khu vệ sinh hay bể nước.

Cách chúng tôi làm việc

Bá Hùng làm việc ở vai kiến trúc sư giải pháp: tư vấn phương án, cung cấp thiết bị, tích hợp kỹ thuật, bảo hành bảo trì dài hạn và ứng phó sự cố. Với công trình thuộc khối Quân đội, Công an và An ninh, chúng tôi không công bố thông tin công trình, không nêu tên đơn vị và không đưa hình ảnh hiện trường ra bên ngoài. Khi viết điều kiện kỹ thuật, chúng tôi giữ nguyên tắc mỗi điều kiện có tối thiểu ba nhà sản xuất trên thế giới đáp ứng được, để hồ sơ vừa chặt về chất lượng vừa đứng vững khi bị chất vấn về tính cạnh tranh. Quy trình quản lý chất lượng của công ty duy trì chứng nhận ISO 9001 liên tục từ năm 2011.

Chi phí sửa một sai sót công nghệ tăng theo từng mốc: ý tưởng, thiết kế cơ sở, thi công thô, hoàn thiện. Nếu công trình của quý đơn vị còn đang ở bản vẽ, đó là thời điểm rẻ nhất để trao đổi. Gửi bản vẽ cho kiến trúc sư giải pháp của Bá Hùng.

Các nhóm công trình có yêu cầu gần: cơ quan chính phủ và tòa án.