Tổng quan - Các giải pháp cho Tòa Án

Công nghệ cho công trình tòa án: ba vòng bài toán và một lớp nền móng

Trụ sở tòa án các cấp. Phòng xét xử, phòng nghị án, phòng lấy lời khai. Khu nhận đơn và tiếp công dân. Điểm cầu xét xử trực tuyến đặt ở nơi khác.

Một phòng xử án không được đánh giá vào ngày khánh thành. Nó được đánh giá nhiều tháng sau, khi bản ghi của một phiên tòa được mở lại ở cấp phúc thẩm và có người hỏi: câu này của ai, nói lúc mấy giờ, đoạn giữa có bị mất không. Lúc đó không ai nhớ phòng xử ốp gỗ đẹp ra sao. Người ta chỉ cần biết bản ghi có đứng vững hay không.

Ở phòng họp, nghe sót một câu thì người ta hỏi lại. Ở phòng xử, một câu nghe sót có thể là một tình tiết bị ghi sai vào biên bản, một lời khai phải xác minh lại, một phiên tòa phải hoãn. Hậu quả của sự cố kỹ thuật ở đây không dừng ở cảm giác khó chịu của người ngồi trong phòng. Nó chạm vào giá trị pháp lý của chính phiên tòa.

Hai hồ sơ chào thầu có cùng số micro, cùng số camera, cùng dung lượng lưu trữ vẫn cho ra hai tòa án khác hẳn nhau khi đi vào vận hành. Chỗ khác nhau nằm ở những quyết định có trước danh mục thiết bị, và phần lớn các quyết định đó đã nằm sẵn trên bản vẽ kiến trúc. Chúng tôi sắp xếp chúng thành ba vòng cộng một lớp nền móng. Vòng thứ nhất là nơi xét xử. Vòng thứ hai là nơi người dân tiếp xúc với tòa và ranh giới giữa các luồng người. Vòng thứ ba là cả mạng lưới trụ sở, nơi phòng xử thứ một trăm phải giống phòng xử thứ nhất. Mỗi vòng có một câu hỏi nghiệm thu riêng. Trả lời được câu hỏi đó thì danh mục thiết bị gần như tự viết ra.

Vòng một. Nơi xét xử

Câu hỏi nghiệm thu: một người không có mặt tại phiên tòa, nghe lại bản ghi, có biết chắc ai đã nói gì, vào lúc nào, và nghe rõ được từng chữ hay không?

Vòng này gồm phòng xét xử, phòng xét xử trực tuyến, phòng nghị án và phòng lấy lời khai. Phòng xử án là một trong những không gian khó nhất về âm thanh, vì bốn điều xảy ra cùng lúc. Người nói ngồi rải ở nhiều vị trí cố định cách xa nhau. Người khai thường nói nhỏ, quay mặt về phía hội đồng chứ không về phía micro. Kiến trúc phòng xử theo truyền thống dùng gỗ ốp, đá, trần cao, tạo hồi âm dài. Và mọi thứ diễn ra một lần, không có buổi tổng duyệt.

Vì vậy hệ âm thanh phòng xử bố trí theo sơ đồ tố tụng chứ không theo sơ đồ nội thất: hội đồng xét xử, thư ký, kiểm sát viên, người bào chữa, bục khai báo, khu người tham gia tố tụng, khu người dự. Mỗi vị trí là một kênh ghi riêng, để về sau bản ghi phân biệt được ai nói. Chủ tọa có quyền ưu tiên tắt các micro khác bằng lệnh phần cứng, không chỉ bằng phần mềm. Nền tảng của lớp này là hệ thống hội thảo, biểu quyết và phiên dịch.

Có một giới hạn vật lý ít được nói ra. Theo định luật nghịch đảo bình phương, đưa micro từ 20cm ra 160cm là mất khoảng 18dB tín hiệu, tức phải khuếch đại thêm 64 lần, và đó là lúc hệ thống bắt đầu hú. Kỹ thuật chống hú đa tầng của Bá Hùng cho phép micro thu tốt ở khoảng cách tới 160cm, nhưng đó là trần kỹ thuật trong điều kiện tối ưu về kích thước phòng, chiều cao trần và xử lý âm học, không phải cấu hình mặc định. Với một phòng xử thông thường, giá trị thực nằm ở chỗ khác: ở khoảng cách micro bình thường, biên an toàn chống hú rộng hơn hẳn, nên chủ tọa không phải nhắc người khai nói to hơn, và thư ký không phải vừa ghi biên bản vừa canh nút chỉnh âm lượng.

Phần còn lại thuộc về kiến trúc. Thời gian hồi âm của phòng xử do vật liệu trần, tường, sàn quyết định, và nó được chốt trên bản vẽ trước khi có ai mua micro. Một phòng xử ốp cứng toàn bộ sẽ lấy đi độ rõ lời nói mà không thiết bị nào bù lại được hết. Xem âm học và kiểm soát tiếng ồn và vật liệu, giải pháp âm học cho công trình.

Hình ảnh trong phòng xử có hai việc. Camera phải đủ để người xem bản ghi, hoặc hội đồng ở đầu cầu bên kia, quan sát được nét mặt và cử chỉ của người khai, chứ không chỉ thấy một khuôn mặt mờ ở xa. Chiếu sáng phải đủ cho camera mà không chói vào mắt người đứng ở bục khai báo. Trình chiếu chứng cứ thì đi theo một nguyên tắc: chủ tọa xem trước, rồi mới cho chia sẻ ra màn hình chung.

Phiên tòa trực tuyến là phòng xử bị kéo dài ra nhiều địa điểm. Âm thanh hai chiều phải liên tục, không cắt tiếng khi hai bên cùng nói. Hội đồng và người bào chữa cùng lúc phải nhìn được cả người khai ở đầu cầu bên kia lẫn tài liệu. Với vụ án có người cần phiên dịch, kênh phiên dịch chạy riêng song song, để bản ghi phân biệt được lời khai gốc và lời dịch.

Phòng nghị án cần cách âm làm từ cấu tạo vách. Một tấm thạch cao mỏng và một cánh cửa gỗ rỗng thì người đứng ngoài hành lang vẫn nghe được hội đồng đang bàn gì. Phòng lấy lời khai người dưới 18 tuổi và người dễ bị tổn thương cần một không gian bớt căng thẳng, thiết bị ghi kín đáo, và một lối đi để người khai không phải chạm mặt người mà họ đang khai về.

Cuối cùng là người vận hành. Người bấm nút trong phòng xử là thư ký phiên tòa, không phải kỹ sư âm thanh. Nếu giao diện điều khiển đòi người dùng hiểu ma trận tín hiệu mới chuyển được một nguồn hình, hệ thống sẽ bị dùng ở mức tối thiểu suốt vòng đời của nó. Mọi thao tác thường dùng nên gom vào vài phím rõ nghĩa: bắt đầu phiên, tạm dừng, nối đầu cầu, cho phép ghi hình.

Xem thêm: hội nghị và không gian họp, hội nghị truyền hình, cộng tác, visual, hình ảnh, LED và AV qua IP, màn hình, chiếu sáng thông minh.

Vòng hai. Nơi người dân tiếp xúc với tòa, và ranh giới giữa các luồng người

Câu hỏi nghiệm thu: một người lần đầu tới tòa có tự tìm được đúng quầy, đúng phòng, đúng giờ hay không; chuyện riêng họ kể ở quầy có dừng lại trong phạm vi quầy hay không; và trên đường đi, họ có bao giờ chạm mặt bị cáo đang được áp giải hay không?

Phần lớn người dân bước vào tòa án với tâm trạng không thoải mái. Họ tới nộp đơn, hỏi tiến độ một vụ việc, dự hòa giải, hoặc làm người làm chứng. Khu nhận đơn cần quản lý hàng đợi và màn hình thông tin, lịch xét xử cập nhật theo ngày, để không còn cảnh người đứng xúm quanh một bảng giấy dán tường.

Tại quầy, điều người dân trình bày thường là chuyện riêng: một tranh chấp đất, một vụ ly hôn, một khoản nợ. Người xếp hàng phía sau nghe được hết. Âm thanh định hướng cộng một lớp âm nền chủ động giữ cuộc trao đổi lại trong phạm vi một hai mét mà người tại quầy không thấy khó chịu. Người lớn tuổi, người nghe kém cần vòng nghe từ trường tại quầy và tại khu người dự trong phòng xử, để họ nghe được trực tiếp qua máy trợ thính.

Ranh giới lớn nhất của vòng này là ba luồng người không được gặp nhau. Công chúng và đương sự đi từ cổng vào khu tiếp dân rồi vào phòng xử. Thẩm phán, thư ký và cán bộ đi trong khu làm việc và phòng nghị án. Bị cáo được áp giải theo tuyến riêng từ xe vào khu tạm giữ rồi vào phòng xử. Ba tuyến giao nhau ở đâu thì rủi ro nằm ở đó, và cách giải nằm ở phân vùng trên bản vẽ. Thêm người bảo vệ chỉ vá được chỗ bản vẽ đã để hở. An ninh vật lý tích hợp nối các lớp vốn rời nhau: kiểm soát ra vào theo vùng và khung giờ, camera phủ liên tục tuyến áp giải không điểm mù, nút báo động im lặng tại bàn thư ký và vị trí chủ tọa, cảnh báo đẩy tới đúng người thay vì chỉ hiện trên một màn hình trong phòng trực.

Có một chi tiết đáng để chủ đầu tư hỏi kỹ nhà thầu. Lệnh phong tỏa và lệnh sơ tán là hai lệnh ngược nhau: một bên giữ người ở trong, một bên đưa người ra ngoài. Nhiều công trình phát cả hai bằng chính hệ báo cháy, và khi tín hiệu cháy xuất hiện, nó đè lên lệnh phong tỏa và đẩy người ra đúng nơi đang có nguy hiểm. Phát thanh công cộng và cảnh báo giọng nói nên thiết kế với hai kịch bản riêng, hai bản tin riêng, hai quyền kích hoạt riêng, phát được theo từng vùng. Thước đo là độ rõ lời nói: theo IEC 60268-16, ngưỡng thường dùng cho hệ sơ tán là chỉ số STI trung bình đạt 0,50 và không điểm nào dưới 0,45.

Xem thêm: an toàn sinh mạng: thông báo, sơ tán, cảnh báo, giải pháp an toàn, an ninh, không khí trong lành trong nhà cho phòng chờ và phòng xử đông người, ghế hội trường, phòng họp.

Vòng ba. Mạng lưới trụ sở: phòng xử thứ một trăm phải giống phòng xử thứ nhất

Câu hỏi nghiệm thu: phòng xử ở một trụ sở xa nhất có vận hành giống hệt phòng xử mẫu không, và khi nó có sự cố lúc bảy giờ sáng, ai biết trước khi phiên đầu tiên mở?

Ngành tòa án không đầu tư một phòng xử. Ngành đầu tư hàng trăm phòng, qua nhiều đợt mua sắm, ở nhiều địa phương. Nếu mỗi đợt một cấu hình, mỗi nhà thầu một cách đấu nối, thì sau vài năm hệ thống trở thành một bộ sưu tập: thư ký chuyển công tác sang trụ sở khác phải học lại cách dùng, phụ tùng của phòng này không thay được cho phòng kia, và khi có sự cố không ai dám chắc lỗi nằm ở đâu.

Cách làm của chúng tôi là chuẩn hóa bộ cấu hình theo cấp phòng xử, chốt trước đợt mua sắm đầu tiên rồi nhân bản. Phòng xử nhỏ, phòng xử tiêu chuẩn và phòng xử lớn có bộ thiết bị, sơ đồ đấu nối và giao diện điều khiển giống nhau trong cùng cấp. Về lâu dài cách này rẻ hơn, và một thư ký đã quen phòng này bước sang phòng khác vẫn dùng được ngay.

Mạng lưới cũng có đường nối của nó: điểm cầu xét xử trực tuyến với trại tạm giam và nhà tạm giữ, hội nghị truyền hình của ngành, đào tạo trực tuyến cho thẩm phán và thư ký. Mỗi đường nối cần chất lượng đều, vì chất lượng của cả mạng bằng chất lượng của điểm cầu yếu nhất.

Khi số phòng xử lên tới hàng trăm, mô hình gọi thợ đến khi có chuyện không còn chạy được. Mỗi phòng tự kiểm tra đầu ngày và báo về một màn hình giám sát và quản lý từ xa. Phòng kỹ thuật khu vực theo dõi trạng thái của cả cụm trụ sở. Phụ tùng dự phòng đặt sẵn theo cụm, vì thay một thiết bị qua thủ tục mua sắm công có thể mất nhiều tháng, còn lịch xét xử thì không chờ.

Xem thêm: dịch vụ AV chăm sóc chủ động, dịch vụ kỹ thuật.

Nền móng. Nguồn điện, đường truyền, thời gian và bản ghi qua nhiều năm

Câu hỏi nghiệm thu: vài năm sau khi bản án có hiệu lực, bản ghi phiên sơ thẩm còn mở được không, còn nguyên vẹn không, và giờ ghi trên đó có khớp với camera hành lang và nhật ký cửa ra vào không?

Ba vòng trên đứng được hay không phụ thuộc vào một lớp ít khi xuất hiện trong bản phối cảnh. Mất điện hẳn hiếm khi xảy ra; điện bẩn thì xảy ra hằng ngày, và một xung nhỏ đủ làm bộ ghi bỏ mất vài giây giữa lời khai. Phòng xử trực tuyến cần hai tuyến truyền độc lập thật, khác nhà cung cấp, vào nhà từ hai hướng. Mọi thiết bị có đồng hồ phải lấy giờ từ một máy chủ thời gian chung. Bản ghi cần lưu ở hai nơi, có dấu kiểm tra toàn vẹn, có nhật ký truy cập, và có định dạng còn mở được sau nhiều năm.

Từng phần, kèm các điều kiện nên đưa vào hồ sơ thiết kế, được trình bày trong bài nền móng cho hệ thống công nghệ tòa án: nguồn điện, đường truyền, thời gian và bản ghi qua nhiều năm.

Xem thêm: nguồn sạch và năng lượng, nguồn an toàn, chống sét, lọc nhiễu, UPS, hạ tầng mạng AV, điều khiển và an ninh mạng, hạ tầng mạng thiết kế riêng cho AV.

Ba điều nên chốt ngay trên bản vẽ

Một, hộp sàn và ống chờ bám sơ đồ tố tụng. Bàn hội đồng, bàn thư ký, bàn kiểm sát, bàn người bào chữa, bục khai báo, khu bị cáo. Hộp sàn, ống chờ và vị trí camera phải nằm đúng các điểm đó trước khi đổ sàn và hoàn thiện. Đặt sai là dây chạy nổi băng ngang lối đi trong một không gian cần sự trang nghiêm.

Hai, âm học phòng xử và cách âm phòng nghị án. Hình dạng phòng, chiều cao trần, vật liệu bề mặt, vách chạy tới sàn bê tông hay chỉ tới trần giả. Những thứ này quyết định phần lớn độ rõ lời nói và mức riêng tư của phòng nghị án, và chúng thuộc quyền kiến trúc sư ở giai đoạn thiết kế cơ sở, không thuộc quyền nhà thầu thiết bị ở giai đoạn lắp đặt.

Ba, bản đồ ba luồng người và vị trí phòng kỹ thuật. Tuyến công chúng, tuyến cán bộ, tuyến áp giải, các điểm giao nhau và cửa có kiểm soát. Cùng lúc đó là vị trí phòng kỹ thuật, tuyến cáp trục, nguồn ưu tiên và hai đường truyền vào nhà. Đây là thứ rẻ nhất khi còn trên giấy và đắt nhất khi đã đổ bê tông.

Cách chúng tôi làm việc

Bá Hùng làm việc ở vai kiến trúc sư giải pháp: tư vấn phương án từ giai đoạn bản vẽ, cung cấp thiết bị từ các đối tác trực tiếp tại G7, Anh và châu Âu, tích hợp kỹ thuật, bảo hành bảo trì dài hạn và ứng cứu sự cố theo kịch bản dựng sẵn. Phần mềm quản lý phiên tòa và quy định nghiệp vụ thuộc về ngành tòa án; phần của chúng tôi là lớp hạ tầng nghe nhìn, mạng, nguồn và tích hợp bên dưới, để dòng tiếng và hình đi vào phần mềm đó đúng chất lượng, đúng cấu trúc kênh, đúng giờ.

Khi viết điều kiện kỹ thuật, chúng tôi giữ nguyên tắc mỗi điều kiện có tối thiểu ba nhà sản xuất trên thế giới đáp ứng được, để hồ sơ vừa chặt về chất lượng vừa đứng vững khi bị chất vấn về tính cạnh tranh. Quy trình quản lý chất lượng của công ty duy trì chứng nhận ISO 9001 liên tục từ năm 2011.

Chi phí sửa một sai sót công nghệ tăng theo từng mốc: ý tưởng, thiết kế cơ sở, thi công thô, hoàn thiện. Nếu trụ sở tòa án của quý cơ quan còn ở bản vẽ, đó là lúc rẻ nhất để trao đổi. Gửi bản vẽ cho kiến trúc sư giải pháp của Bá Hùng qua trang Liên hệ.

Các nhóm công trình có yêu cầu gần: cơ quan chính phủ và quân đội, an ninh.